Raporty wysyłamy do 10 dnia następnego miesiąca.

Polskie Towarzystwo Miłośników Astronomii

Sekcja Obserwacji Słońca


2020-06-02    Czas UT: 10:49 (Data juliańska: 2459002.951)
P= -14.72°   Bo= -0.46°   Lo= 206.84°   Carr. Rot 2231
Przejdź do generatora efemeryd

SŁOŃCE – PROTUBERANCJE cz. (19/55)


22-12-2018 Janusz Bańkowski

SŁOŃCE – PROTUBERANCJE  cz. (19/55)

Słońce jako ogromny kocioł atomowy ciągle jest żywotne ciągle z niego coś kipi i przejawem tej aktywności są protuberancje. Protuberancje to najwspanialsze „kosmiczne wulkany”, aktywność ich  ściśle  jest  powiązana  z ilością grup plam słonecznych. Astronom w obecnej chwili jak i zarówno miłośnik astronomii nie musi udawać się ekspedycją w rejony występujących całkowitych zaćmień Słońca. Jeśli mają tylko dostęp do teleskopów słonecznych można przez specjalny filtr (H – alfa) w dowolnym czasie i miejscu obserwować erupcję protuberancji. Widać  nieraz dokładnie jak eksploduje  unosząc się z minuty na minutę do góry  odrywając się od powierzchni Słońca. Po  kilku godzinach ”nieruchomieją” po czym zaczynają  powoli opadać wzdłuż linii sił pola magnetycznego. W XIX wieku uważano, że owe wytryski  pochodzą z Księżyca z jego wnętrza ale pod koniec  wieku zaczęto rozumieć prawdziwą naturę protuberancji.  Przez teleskop słoneczny obserwowane protuberancje przypominają cienkie długie nici wijące się  na tle tarczy słonecznej. Obserwowane protuberancje podczas   maksimum aktywności mogą osiągać nawet miliona kilometrów którego grubość może dochodzić niekiedy do rozmiarów średnicy Ziemi. W nim zawieszony gaz przez kilkanaście godzin utrzymując  się na wysokości 40-50 tyś km. Co ciekawe astronomowie zaobserwowali każda protuberancja zwykle powstaje kiedy zaczyna znikać grupa plam słonecznych. Protuberancja budowana jest w parach grup najmocniejszą swoją podstawę  ma u podnóża grup czyli biegunów par grup. Kiedy z nich następuje erupcja  skondensowany gaz plazmowy łączy się w jedną całość rozrastając się do swoich największych rozmiarów. Zdarzają się też protuberancje które powstają  w pobliżu dziur koronalnych  Linia sił pola magnetycznego biegną w tych rejonach prostopadle i kiedy następuje silna erupcja wyrzut cząsteczek wysokoenergetycznych odbywa się prostopadle wzdłuż właśnie tych linii sił. Podczas tak silnego wybuchu protuberancja oddala się od powierzchni Słońca nawet z prędkością ok. 1000 km/sek. Ta prędkość jest atutem dla części materii cząstek, które na zawsze opuszczają Słońce i nie powracają już z powrotem.