Polskie Towarzystwo Miłośników Astronomii

Sekcja Obserwacji Słońca


2018-08-21    Czas UT: 02:41 (Data juliańska: 2458351.612)
P= 17.94°   Bo= 6.89°   Lo= 161.21°   Carr. Rot 2207
Przejdź do generatora efemeryd

Wyznaczanie równika słonecznego i południka centralnego.

Podczas prowadzenia obserwacji zaznaczamy najlepiej widoczną plamę punktem ( A ) i po po upływie kilkudziesięciu sekund w wyniku jej przesunięcia zaznaczamy drugie położenie tej samej plamy punktem ( B ) i prowadzimy linię przechodzącą przez oba zaznaczone punkty A i B. tak jak na rysunku poniżej.

Następnie rysujemy drugą linię prostą równoległa do linii AB ale przechodzącą przez środek koła naszego szkicu. Kolejnym krokiem będzie narysowanie linii prostej prostopadłej również przechodzącej przez środek naszego narysowanego na szkicu koła. Teraz z wchodzimy na naszą stronę i korzystając z generatora efemeryd odczytujemy kąt P dla danej daty i czasu w UT. Jeśli kąt jest ze znakiem ( + ) to odchylamy go zgodnie ze wskazówkami zegara a jeśli ( – ) to w przeciwnym kierunku. Kreślimy linię przechodzącą przez środek. W ten sposób wyznaczyliśmy kierunki na Słońcu i możemy policzyć grupy północne i południowe, a także pokusić się o wyznaczenie współrzędnych plam.  

Wyznaczanie R (Liczby Wolfa) Poziom aktywności Słońca obliczamy według wzoru Wolfa: R=k(10g+f) gdzie: R - liczba Wolfa g - liczba obszarów aktywnych, rozumianych jako grupa plam lub pojedyncza plama f - liczba wszystkich plam, zarówno pojedynczych jak i należących do grupy k - przyjmujemy, że współczynnik k =1 Zgodnie z tym wzorem, jeśli na tarczy Słońca widać tylko jedną plamę, liczba Wolfa wynosi 11 : R=1(10X1+1) Przy większej aktywności, jeśli na przykład widać trzy grupy plam, wszystkich plam jest 68, liczba Wolfa równa się 98. R=1(10X3+68)

Każdego dnia należy zanotować w skali pięcio-stopniowej:

SEEING-S 1. bardzo dobry 2. dobry 3. słaby 4. bardzo słaby 5. zły

WIDOCZNOŚĆ-q 1. bardzo dobra 2. dobra 3. słaba 4. bardzo słaba 5. zła

WIATR- w 1. brak 2. słaby 3. umiarkowany 4. średni 5. silny

Poza tym notujemy: - Nazwisko obserwatora - Kod trzyliterowy - Współrzędne miejsca obserwacji - Adres e-mail - Datę obserwacji - Czas uniwersalny obserwacji-UT - Rodzaj teleskopu - Typ obserwacji Wizual-W, Projekcja-P - Okular - Filtr - Średnica tarczy na szkicu

WSKAŹNIK SN Oprócz liczby Wolfa z bezpośredniej obserwacji fotosfery możemy wyznaczyć wskaźnik SN. Jeżeli decydujemy się podjąć tę pracę, musimy pamiętać, że jest ona możliwa do wykonania pod warunkiem bardzo starannego przeprowadzania obserwacji - w szczególności dokładnego rysowania plam i półcieni. Wskaźnik "SN" odnosi się do półcieni i plam leżących poza półcieniem, czyli opisuje "rodzaj" aktywności plamotwórczej. Przyglądając się klasyfikacji grup plam (w załącznikach) zauważymy, że im bardziej rozbudowane grupy występują tym większa liczba półcieni i ilość plam w półcieniach. A ponieważ ilość i ewolucja grup zależy bezpośrednio od stanu aktywności słonecznej, wskaźnik ten dobrze go pokazuje. Tutaj literą "p" oznaczamy liczbę półcieni zawierających plamy, literą "s" plamy bez półcienia, a wskaźnik wyznaczymy ze wzoru: SN = 10 p + s Pamiętajmy, że jeden półcień może zawierać kilka plam i suma "p + s" nie musi być równa "f" z wcześniejszego wzoru (służącego do obliczenia liczby Wolfa). Klasyfikacja plam i grup plam wg Systemu McIntosha

Pierwsza litera - TYP GRUPY PLAM. A - Jednobiegunowa grupa bez półcienia. B - Dwubiegunowa grupa bez półcienia. C - Dwubiegunowa grupa z półcieniem tylko na jednym końcu grupy. D - Dwubiegunowa grupa z półcieniami na obu końcach grupy. Długość do 10° E - Dwubiegunowa grupa z półcieniami na obu końcach grupy. Długość 10° - 15° F - Dwubiegunowa grupa z półcieniami na obu końcach grupy. Długość od 15° H - Jednobiegunowa grupa z półcieniem. Bliskie plamy muszą być oddalone od półcienia o mniej niż 3°

Druga litera - PÓŁCIEŃ NAJWIĘKSZEJ PLAMY x - Brak półcienia. r - Półcień jest początkowy , niekompletny i nieregularny w linii konturowej. Jest często jaśniejszy od normalnego półcienia. s - Symetryczny, prawie kołowy półcień o strukturze plamowej. Średnica plamy < 2,5° a - Asymetryczne lub wspólne półcienie najczęściej rozmieszczone wzdłuż południka słonecznego. Asymetryczny półcień ma nieregularną linię konturową, lub jest bardzo wydłużony, podzielony dwoma lub wieloma cieniami. Średnica plamy < 2,5° h - Wielki symetryczny półcień o średnicy plamy > 2,5°. Tak jak w typie s, z wyjątkiem średnicy. k - Wielki asymetryczny półcień o średnicy plamy > 2,5°. Tak jak w typie a, z wyjątkiem średnicy.

Trzecia litera - ROZKŁAD PLAM x - Pojedyncza plama. o - Otwarty rozkład plam, tak iż zdaje się, że grupa podzielona jest na dwie części. i - Typ pośredni pomiędzy "o" a "c". Pomiędzy dwoma największymi plamami może występować kilka plam bez półcienia. c - Zwarty rozkład plam. Obszar pomiędzy głównymi plamami zapełniony jest wieloma dużymi plamami, z których przynajmniej jedna posiada półcień.

Tabela CV